De ontwikkeling van het dorp Renkum

mei 28, 2013 No Comments by

Waar de uitgestrekte bossen van de Veluwe overgaan in glooiende beekdalen en uiterwaarden zich langs de oevers van de Nederrijn neervlijen, ligt het dorp Renkum. Een dorp dat dat door de eeuwen heen bekendheid verwierf in allerlei rangen en standen in binnen- en buitenland.

Talrijke grafheuvels van duizenden jaren oud en archeologische vondsten bewijzen vroege bewoning in de omgeving van Renkum. Met name de hoge, droge randen langs het beekdal, waar op korte afstand helder beekwater stroomde, waren geliefd als woonplaats. Tussen de Keyenberg en Kwadenoord  werd in 1816 een pot met Romeinse penningen gevonden die gedateerd werden op ongeveer honderd jaar na Christus.  De vroegst bekende vermelding van Renkum werd gevonden in een brief van Keizer Otto I , die hij op 3 augustus 970 schreef. Renkum wordt in de brief aangeduid als Redinchem.  Andere namen en schrijfwijzen die gebruikt werden zijn onder andere Rhede, Radighem, Radincheim, Redinghem, Redichem, Renckom, Rijnkom en Renkom.

In de 12e eeuw stond er aan de westkant  van de Dorpsstraat en Onder de Bomen een vierkant tufstenen kerkje. Ten behoeven van de verdediging van het hertogdom Gelre tegen het sticht Utrecht werd voor 1372 in het Renkums beekdal kasteel Grunsfoort gebouwd, dat in de Middeleeuwen tot ongeveer 1600 een belangrijke rol speelde. Het kasteel werd bezocht door hertogen, bisschoppen en andere voorname lieden. Na een roemrucht bestaan werd Grunsfoort in 1780 gesloopt. In het terrein, dat te vinden is aan de weg ‘Onder de Bomen’, herinneren enkel de in 1996 geplaatste paaltjes,  die de contouren van het kasteel aangeven, nog aan het statige bouwwerk.

Eveneens van groot belang was de stichting in 1405 van een klooster in de uiterwaarden aan de zuidoostkant van het Renkums beekdal, bij Renkumers bekend als de Kloosterwei(djes).  Het klooster was van oorsprong een kapel welke in het jaar 1380 op ‘miraculeuze wijze’ een Mariabeeld in bezit kreeg. De kapel met het Mariabeeld trok veel belangstelling en werd al snel het drukst bezochte bedevaartsoord boven de grote rivieren. Tot op de dag van vandaag vinden jaarlijks honderden gelovigen en pelgrims de weg naar het Mariabeeld ‘Onze Lieve Vrouw van Renkum’, dat nog altijd te bewonderen is in de kerk aan de Dorpsstraat 1 te Renkum.

Tot 1573 was Renkum een apart schoutambt. Daarna werd het dorp samen met Oosterbeek verenigd en maakte het deel uit van het Richtersambt Veluwezoom. Het dorp telde begin 1800 ongeveer  117 woningen – voornamelijk boerderijen-  waarvan de helft aan de Dorpsstraat stond. Vooral langs de beken werden (papier)molens gebouwd. Er werd een tramlijn aangelegd. Er verrezen steen – en papierfabrieken,  winkels en villa’s. Kortom Renkum ontwikkelde zich van boerendorp tot een welvarende plaats.

Op de grens Wageningen/Renkum ligt het landgoed Oranje Nassau’s Oord ( lokaal bekend onder de afkorting ONO) waarop ook het gelijknamige  verpleeghuis. Het landgoed dat voorheen Kortenburg genoemd werd, kwam in 1881 aan zijn naam toen koning Willem III  het landgoed kocht voor zijn bruid, koningin Emma. Het  koninklijk echtpaar bracht met hun dochtertje Wilhelmina diverse bezoeken aan het zomerverblijf.  Na het overlijden van koning Willem III schonk zijn weduwe, koningin Emma, het landgoed in 1898 aan een stichting voor tuberculosepatiënten.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog liep het dorp Renkum grote schade op.

OUD RENKUM

About the author

The author didnt add any Information to his profile yet
No Responses to “De ontwikkeling van het dorp Renkum”

Leave a Reply